Universele voetbalechte training van 1 uur voor de jongste jeugd (O8–O11)
Op social media zie je regelmatig trainingsvormen voor de jongste jeugd voorbijkomen. Vaak zijn ze leuk en speels, en het plezier spat er vanaf. Maar de vraag is: worden kinderen er ook echt betere voetballers van? Te vaak zijn de vormen geïsoleerd: zonder tegenstander, zonder richting, zonder doelen en zonder een afgebakend veld. Een duidelijk leerdoel ontbreekt, net als coachingsvragen. Dat kan en moet beter.
Waarom voetbalechte vormen belangrijk zijn
Voetbal draait om waarnemen, beslissingen nemen en handelen onder druk van tegenstanders. Spelers hebben bij de club vaak maar één of twee uur per week om dit in een begeleide omgeving te leren. Juist daar moeten zij dus in aanraking komen met spelvormen die zoveel mogelijk lijken op het echte spel. Techniek leer je ook in partijvormen – mét tegenstander en richting – en extra geïsoleerde techniektraining kan altijd buiten de club of bij specialisten plaatsvinden. Een korte technische uitleg tijdens de training is prima, maar besteed daar niet te veel tijd aan. De kern van leren voetballen ligt in het spel zelf.
De opzet: een training van drie delen
Op mijn website hieronder vind je een universele training van 1 uur, opgebouwd uit drie basisonderdelen. Deze vormen zijn eenvoudig, maar veelzijdig. Door kleine aanpassingen kun je telkens een ander leerdoel centraal stellen.
Voorbeelden van variaties zijn:
- spelers laten starten vanaf een andere positie,
- de bal naar een andere plek inspelen,
- een andere spelregel toevoegen.
Op die manier kun je variëren in leerdoelen in het verdedigen en aanvallen op een eenvoudige manier. Dit soort training werkt uitstekend voor jeugdspelers van O8 tot en met O11. Wie de vormen een (paar) jaar lang structureel toepast met steeds wisselende leerdoelen, zal enorme groei zien bij álle spelers.
Wat levert het op?
Deze trainingsvormen helpen trainers om veelvoorkomende uitdagingen te tackelen, zoals:
- niveauverschillen binnen de groep,
- het voorkomen van onrust of ‘geklooi’,
- het combineren van spelplezier met gerichte echte voetbalontwikkeling.
De oefenvormen zelf zijn eenvoudig, maar de begeleiding vraagt wel vaardigheden. Het coachen op leerdoelen, het bewaken van tempo en het stellen van de juiste vragen zijn cruciaal. Dat vergt didactische en pedagogische kennis én oefening. Het is geen rocket science, maar er komt wel veel samen. Als trainer groei je mee met je spelers.
Voor trainers en clubs
De uitgewerkte training – inclusief tekeningen, uitleg en praktische tips – vind je hieronder.
Wil je als club dat jouw trainers leren hoe ze dit soort voetbalechte vormen optimaal kunnen begeleiden? Ik help hen graag de vaardigheden te ontwikkelen die hiervoor nodig zijn.
Hieronder vind je een uitgewerkte training van drie partijvormen die je in één uur kunt geven. Inclusief tips voor organisatie, begeleiding en coaching.
Wat maakt een oefening leerzaam?
De beste vormen voldoen aan vier voorwaarden:
- Voetbalecht – altijd mét tegenstanders, richting, doelen en één bal.
- Leerdoel – spelers verbeteren op een concreet voetbalonderwerp.
- Plezier – spelvormen met tempo, competitie en complimenten.
- Beweging – weinig wachttijd, veel balcontacten en weinig stilstaan.
1 – Voetbalecht
De training start in kleine aantallen en bouwt op: van 1 tegen 1, via 3 tegen 3, naar 5 tegen 5. Met meer of minder spelers kun je eenvoudig aanpassen.
- Startposities hangen af van het leerdoel.
- Kleine partijen spelen op kleine doeltjes, grotere partijen op grotere doelen.
- De trainer speelt de bal vaak in (soms door een speler of in laten dribbelen) en bepaalt daarmee het begin van de oefening en zorgt ook voor een blijvend tempo. Hij kan spelers met de pass uitdagen op een passend niveau.
- Na 8–9 minuten wisselen de partijen.
2 – Het leerdoel: snelheid maken naar voren
Doel van deze training: na de eerste aanname direct vooruit spelen en snelheid maken richting doel.
- Laat spelers eerst zonder uitleg spelen en observeer hun keuzes (leggen ze de bal eerst stil? maken ze snelheid?).
- Zet daarna kort stil en stel vragen:
- Wat is ons doel als we de bal hebben? → Zo snel mogelijk scoren.
- Hoe kun je dat bereiken? → De bal vooruit meenemen en snelheid maken.
- Laat een of twee spelers het voordoen (of doe het zelf voor).
- Herhaal de boodschap en complimenteer als het goed gaat.
3 – Plezier als motor
- Geef enthousiaste complimenten bij goed gedrag richting het leerdoel.
- Laat sterke spelers tegenover elkaar staan en idem voor de minst sterke spelers: zo ervaart iedereen succes. Bereid voor waar spelers staan in de oefeningen, zodat ze elkaar tegenkomen.
- Voeg een spelelement toe, bijvoorbeeld: “Wie wordt de Sterrenkoning(in) van vandaag?”
- Houd scores bij per vorm. De winnaars krijgen een ster.
- Hussel teams in de tweede en derde vorm. Deel ook daar een ster uit aan de winnaars.
- Uiteindelijk zorgt dit voor spanning en drive tot het einde én één of twee Sterrenkoningen.
- Een applausje of gejuich voor de winnaar maakt het extra leuk of bedenk een ludieke beloning.
- Doe als trainer gerust een keer mee in de eindpartij – spelers vinden dat fantastisch.
4 – Stilstaan voorkomen
- Voorkom lange rijen. Laat spelers snel doorwisselen.
- Gebruik aftellen (“5, 4, 3, 2, 1 – volgende!”) om tempo erin te houden.
- Zet de drie oefeningen in elkaar klaar, zodat je met weinig tijdverlies naar de volgende oefening kunt door de binnenste weg te halen (zie tekening hieronder).
- Bereid goed voor: hesjes liggen klaar (eventueel op de plekken waar de jongens moeten gaan staan), teams staan vast en er zijn voldoende ballen.
Uitwerking van de oefeningen
Oefening 1: 1 vs 1 – voorwaarts aannemen en snelheid maken (20 min)
Organisatie:
- Veld 15–20 x 10 meter, kleine doeltjes.
- Trainer speelt ballen in, verdediger start zodra de aanvaller de bal aanraakt.
- Binnen 5 seconden moet er gescoord zijn.
- Na 8–9 minuten wisselen de partijen.
Coachingsvragen:
- Wat is het doel als we de bal hebben? → Zo snel mogelijk scoren.
- Waar speel je de bal heen bij de aanname? → Vooruit, richting doel.
- Hoe voorkom je dat je tegenstander je inhaalt? → De bal vooruit meenemen en versnellen.
Oefening 2: 3 vs 3 – voorwaarts aannemen en snelheid maken (20 min)
Organisatie:
- Veld 25 x 15 meter, kleine doeltjes.
- Trainer speelt in naar een aanvaller naast het doeltje.
- De verdedigers starten ook op vaste posities
- Maximale speeltijd: 20 seconden per aanval.
- Na uitbal of doelpunt draaien spelers door met de klok mee bijvoorbeeld.
Coachingsvragen:
- Wat is het doel als we de bal hebben? → Zo snel mogelijk scoren.
- Waar speel je de bal heen bij de aanname? → Vooruit, richting doel.
- Hoe voorkom je dat je tegenstander je inhaalt? → De bal vooruit meenemen en versnellen.
- TOEVOEGING: Wat kun je als medespeler doen als er een medespeler op je af komt lopen met de bal? –> Ruimte maken, breed gaan staan en/of eentje neemt de positie over van de man die oplooopt
Oefening 3: 5 vs 5 – voorwaarts aannemen en snelheid maken (20 min)
Organisatie:
- Veld 40 x 30 meter, doelen passend bij de leeftijd.
- Trainer speelt in naar de aanvaller voor het doel.
- Bij uitbal of doelpunt krijgt de achterste speler van het team recht op de bal.
Coachingsvragen: (focus vooral op observeren en complimenteren, bijvoorbeeld om iets te vinden wat een vervolg kan zijn op deze training)
- Wat is het doel als we de bal hebben? → Zo snel mogelijk scoren.
- Waar speel je de bal heen bij de aanname? → Vooruit, richting doel.
- Hoe voorkom je dat je tegenstander je inhaalt? → De bal vooruit meenemen en versnellen.
- TOEVOEGING: Wat kun je als medespeler doen als er een medespeler op je af komt lopen met de bal? –> Ruimte maken, breed gaan staan en/of eentje neemt de positie over van de man die oplooopt
Tot slot
Deze drie vormen zijn eenvoudig in opzet, maar krachtig in werking. Ze combineren plezier, tempo en leerdoelen en zijn gemakkelijk aanpasbaar voor elke training. Op basis van een ander leerdoel: Verplaats de startposities van spelers en tegenstanders, pas de veldgrootte aan of pas wat eenvoudige spelregels toe. Zo is met de juiste begeleiding en aangepaste coaching, spelers spelend het spel te leren.