𝗩𝗮𝗻 𝗽𝗮𝘀𝘀𝗶𝗲𝘃𝗲 𝘁𝗼𝗲𝗸𝗶𝗷𝗸𝗲𝗿 𝗻𝗮𝗮𝗿 𝗸𝗮𝗻𝘀𝗿𝗶𝗷𝗸𝗲 𝗰𝗼𝗮𝗰𝗵 – 𝗱𝗲 𝗻𝗶𝗲𝘂𝘄𝗲 𝗿𝗼𝗹 𝘃𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗮𝘀𝘀𝗶𝘀𝘁𝗲𝗻𝘁 (dl 3/4) –> Interview met Damon Mirani

Om te onderzoeken of mijn eerdere artikelen gedragen worden door voetballers op het hoogste niveau, vroeg ik aan een professionele speler hoe hij naar deze eerste twee artikelen kijkt. Damon Mirani is momenteel centrale verdediger bij Heracles Almelo. Hij vond het mooi te sparren (in januari 2025) met iemand die andere ideeën heeft over invullingen van trainingen. Mirani speelde zelf al bijna 400 officiële wedstrijden in het betaalde voetbal in Nederland waarvan circa 140 in de Eredivisie. Niet onbelangrijk om te vermelden dat de geboren Monnickendammer zijn VWO afrondde en daarnaast ook zijn UEFA-C en -B (VC2 en VC3) behaalde bij Volendam. Hij is dus ook in staat om als trainer naar de materie te kijken. Ondanks dat hij bij maar vier clubs actief was, ervaarde Mirani in twaalf seizoenen ook dertien hoofdtrainers en circa 16 assistenten. Hij is daarmee beslist ervaringsdeskundige in het ondergaan van trainingen en in het begeleid worden door assistenten.

Mirani was bereid om mee te lezen en erop te reageren. Hij zei het volgende over zijn medewerking. “Het is wel prettig dat er iemand wat kritische vragen stelt over de trainingsaanpak binnen het voetbal. Er is altijd ruimte voor verbetering. Het zou voor speler, trainer en club goed zijn als er binnen betaald voetbal nóg gerichter getraind wordt.” Het mag van de Heraclied over het algemeen wel wat meer gebeuren. “Daar is echt wel ruimte voor. Het is in ieders belang volgens mij. Spelers worden beter, teams worden beter, spelers worden meer waard en kunnen voor een beter bedrag verkocht worden. En het Nederlands voetbal is erbij gebaat. Er kan meer gedaan worden met het talent dat er is en assistenten kunnen daarin zeker meer betekenen dan ik gemiddeld gezien heb in mijn carrière tot op heden.”

De eerste vraag aan Mirani was of hij als profvoetballer de beperkte rol van assistenten op het trainingsveld herkent.

Hij beaamt dat hij ziet dat veel assistenten meer mogelijkheden hebben om spelers te helpen groeien. “Ze kunnen meer doen. In linies trainen of heel specifiek aan verbeterpunten werken, of een individu begeleiden in een groep. Soms is er het beeld dat assistenten gewoon langs de lijn staan zonder een ogenschijnlijk actieve rol.” Tegelijkertijd geeft hij ook aan dat hij moeilijk kan inschatten waarom hun rol vaak beperkt is. “Soms kreeg ik de indruk dat hoofdtrainers te weinig ruimte gaven aan assistenten. Ik kan slechts speculeren waarom dat is. Misschien zitten ze niet op één lijn? Wil de hoofdtrainer graag zelf alle regie houden? Of soms voelt de assistent zich niet geroepen om zijn hoofdtrainer te verbeteren? Soms lijkt het er ook op dat er gewoon niet goed is afgesproken in de staf wie wat doet? Of wil de hoofdtrainer zijn eigen positie beschermen?” Het blijft gissen volgens Mirani.

Wat doen assistenten in jouw belevening in de praktijk?

“Dat verschilt nogal per staf. Soms is de rolverdeling bijna fifty-fifty en doen zowel assistent als hoofdtrainer nagenoeg hetzelfde in arbeid. Soms begeleiden ze om en om een oefening. Soms geven de secondanten bij een uitleg van de hoofdtrainer een individuele aanwijzing. Of in een pauze tussen partijspelen. Bijvoorbeeld: ‘let dadelijk op dat je in die situatie opengedraaid de bal aanneemt’. In de grote partijen is de assistent ook wel eens de coach van de partij die de komende tegenstander nabootst. Dat is dan soms ook wel in combinatie met het analyseren van de komende opponent.”

“Er zijn assistenten die meer de rol hebben om met individuen bezig te zijn terwijl de hoofdtrainer het teamtactische deel op zich neemt. Ik heb ook wel meegemaakt dat een assistent met een groepje spelers beelden ging bekijken en daarover met hen sprak. Specifiek trainen in kleinere groepjes op een bepaald spelonderdeel zou een goede aanvulling zijn in trainingen. Dat gebeurt een enkele keer maar dat zou een vast concept mogen zijn. Zo heb ik het graag en dat doen wij af en toe bij Heracles ook (red: februari 2025). Dat is zoals ik het graag heb en wat ik nu doe.”

“In veel gevallen is de rol van de hulpcoach echter te beperkt als je je realiseert dat het ook anders kan. Dan is het niet meer dan een eenvoudige oefening begeleiden die minder tactisch zijn. Bij de partijen staan ze dan veel langs de kant en roepen wat complimenten en aanmoedigingen. Inhoudelijk geven ze soms een aanwijzing. Het is een maar een algemene waarneming van mij. Er zijn uitzonderingen maar ze zijn zeldzaam. En natuurlijk kun je als speler wellicht ook een rol geven aan een assistent. Het is een wisselwerking die ook te maken heeft met de dynamiek tussen hoofdtrainer, assistenten en spelers. Zelfs de cultuur binnen een club kan meespelen over wat er vanuit spelers komt of niet.”

Welke rol zie jij graag voor de assistenten?

“Als ik hoofdtrainer zou zijn en je hebt zes trainingsmomenten van anderhalf tot twee uur per week op het veld, dan zou ik meer met individuen en kleine groepjes aan de slag gaan. Buiten die trainingsuren is er ook ruimte voor veel jongens over. Het is bijna overal te veel standaard, veel dezelfde trainingsopbouw en vaak terugkerende vormen. Het wordt wel eens de drie P’s genoemd: pass-trap, positiespel en partijvorm. Train bijvoorbeeld eens in het verdedigen tegen een overtal, vanuit een counter. Met druk op de aanvallers van achteren zodat het snel moet zoals in een wedstrijd. Om maar een idee te noemen. Stel daar als assistent gerichte vragen bij en werk daarbij ook vanuit een visie. Er zijn zoveel veelvoorkomende situaties te bedenken waarop getraind kan worden. Om een voorbeeld te noemen voor mijzelf: trainen op het indribbelen bij bepaalde situaties onder druk van de tegenstander. Analyseer de beelden met de assistent-trainer en boots ze zo goed mogelijk na om ze trainen. Vervolgens kun je mij bij verschillende manieren van druk zetten vragen gaan stellen op het veld op welke momenten dat ik kan oplopen met de bal en in welke richting. Hoe is de samenwerking met mijn omgeving daarbij? Als ik kijk naar mijn tien jaar trainen in het profvoetbal dan zijn we wel veel aan het voetballen maar in de échte verbetering worden nog veel kansen gemist, zo is mijn gevoel althans. Drie keer per week trainen met linies of individuen op verbeterpunten die uit analyses gehaald worden, zou ik graag doen.”

“Als er een staf van meerdere mensen is en er zijn 24 spelers waarmee gewerkt wordt, verdeel dan die spelers bijvoorbeeld naar ervaring, naar linie of desnoods gewoon willekeurig. Maak de hoofdtrainer, assistenten en keeperstrainer duidelijk mentoren voor allemaal 6, 8 of 12 spelers. Besteed gerichte aandacht aan al deze jongens. Hoofdtrainers mogen die individuele ontwikkeling echt wel meer uit handen geven. En nogmaals: je kunt er als speler ook zelf om vragen natuurlijk. Er zijn alleen wel meer spelers nodig om effectief aan je verbetering te kunnen werken. Spelers lijken het soms lastig te vinden om te vragen om hulp. En sommige spelers doen hun ding tijdens het trainen en zien niet de noodzaak om nog extra te trainen. Daarnaast: In je eentje kun je niet zo veel. Zonder tegenstander(s) valt er weinig te trainen. Maar clubs hebben er volgens mij ook belang bij om hun eigen spelers sterker te maken binnen de visie van het team. De spelersgroep zal daardoor ook groeien. Soms lijkt het ook wel of er minder individueel ontwikkeld moet worden bij de senioren. De focus ligt vaker op de ‘jonkies’ en het team in het algemeen. Daar kan een betere balans in gevonden worden door met elk individu serieus aan de slag te gaan.”

Wat is beter: Situatief of begeleidend coachen?

“Situatief coachen is niet veelvuldig toe te passen. In mijn beleving kun je dit prima gebruiken als er meerdere keren iets misgaat en het dan even stilzet. Dan kan een coach even kort vragen waarom een speler bepaalde keuzes maakt. Bijvoorbeeld als ik onder druk gezet word en ik speel te vaak de bal terug naar de keeper. De coach kan het dan op een bepaald moment even stopzetten en vragen hoe dat beter kan. Toch lijkt mij dat situatief coachen niet echt meer van deze tijd is. Spelers willen niet telkens stilgezet worden, maar het heeft zeker wel wat voordelen voor een team als geheel. Het kan goed zijn voor het individu, maar vaak als je het alleen aan één speler vraagt, verliezen andere spelers hun aandacht. Het is ook zo dat het moment al gepasseerd is als het stilgezet wordt en dan is makkelijk te zien wat de beste oplossing was als je als speler om je heen kijkt.”

“Begeleidend coachen, in de zin van dat er tijdens het spel wat naar de spelers geroepen wordt, gebeurt vaak. Vaker is de coaching aanmoedigend of complimenterend meer dan dat het echt inhoudelijk is. Het zou beter kunnen en mogen en er mag wat mij betreft gerichter gecoacht worden op de man en dan op een specifiek onderwerp. Liefst tijdens het spel zonder dat het stilgezet wordt. Als de coaching echt inhoudelijk is dan heb ik het liever begeleidend dan situatief. Over de stijl kun je het dan nog per speler hebben. Ik denk dat vragen stellen beter werkt dan vertellen. Dat gebeurt tegenwoordig ook meer dan een jaar of tien terug. ”

Denk je dat de beschreven aanpak kan werken? Is daarin iets dat je opviel?

“In de beschreven aanpak is een goede voorbereiding heel erg belangrijk. Het vergt meer tijd bovendien. Ook wordt er dan meer op het individu gefocust. Je moet goed nadenken als assistent hoe je het wil gaan aanpakken met een speler. De coaching op basis van wat zich voordoet moet de begeleider dan echt wel helder hebben. Daarin moet je snel kunnen handelen en de speler bevragen en korte instructies geven. Zowel tijdens het spel als tussen de oefeningen door. Ook is het heel erg fijn als er een nabespreking is en als daar eventueel beelden van de training en/of wedstrijd aan toegevoegd kunnen worden. Wat voor mij daarnaast goed werkt, is dat een hoofdtrainer of assistent beelden van een topspeler kan laten zien hoe zij in bepaalde situaties handelen. Op die manier wordt getoond welke kant je op wilt en wat de verschillen zijn met de eigen speler nu.”

“Zoals beschreven is: het is een lange adem. Niet na een paar trainingen ermee op houden maar consistent doorpakken. Zo word je beter. Daar geloof ik zeker in. Als je al die dingen goed uitvoert dan kan de aanpak zeker werken. Het kost wel tijd en moeite. Maar volgens mij zouden clubs en staf dat er graag voor over moeten hebben als hun eigen spelers er beter van worden.”